Charitar 323

From SikhiWiki
Revision as of 14:52, 31 December 2012 by HarpreetSingh (talk | contribs)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to navigationJump to search

Exposition

In a literal sense, Charitropakhyan is a plot created by Guru Gobind Singh in which there is an account of stories told by the wise adviser/minister to his King,

Charitropakhyan consists of an account of various narratives or story-telling by the wise adviser of King Chitra Singh with a specific purpose in mind. Standing true to his job, the adviser intended to educate and prepare the King in order to improve his decision making skills and to refine his character and to save his handsome son Hanuvant from the false accusations of one of the younger queen Chitramati. The central plot and story is:

King Chitra Singh of Chitravati married a damsel from Indra's kingdom, and had a son named Hanuvant Singh through her. When the king got old, she deserted him and fled from his kingdom. He ordered a search party to find her, but instead found another similar looking girl named Chitramati, who was the daughter of the ruler of Orissa. He married her after he won a fight with her father, the ruler of Orissa. Chitramati was about the age of the son of Chitra Singh, and she got heavily attracted to him. She tried to seduce him into sexual relationship, but he was not to go for incest. She in turn, arranged a high profile drama and accused Hanuvant Singh of raping her, which the King Chitra Singh believed and sentenced his son to death.

The wise adviser of the King knew that his second wife was not of a pious character and was falsely blaming Hanuvant Singh. In order to prevent this injustice to be inflicted onto Hanuvant Singh, the adviser shared various accounts of stories depicting different situations intended to make the King realize his folly and improve his decision making skill.

Therefore, these stories serve for the reader a set of crunch situations and provides oneself with morals to be drawn. Guru Gobind Singh gave these Opakhyan(means already told) stories to Sikhs as a test of their morality.


Various aspects of human intelligence (feminine; budhi) using the example of different women characteristics have been delineated in Charitropakhyan. These aspects pertaining to the state of awareness of a woman (also feminine budhi) lead to Gurmukhi, Manumukhi and Durmati women. While in some of the narratives woman are shown to the intelligent, benevolent and acting according to Gurbani, in others the dark side of a woman's character using trickery for selfish motives is depicted. Somewhere one will find the state of a helpless woman, while in others a fierce and warrior nature of a woman is discussed.

The common misconception is that Charitropakhyan has brought females to disrepute by highlighting their negative character. This isn't true because such select depictions are for the Manmukhi and Durmati females, while there are others that include positive depiction of Gurmukhi females.

For instance, in Charitar 266 a woman defies the rituals and does not indulge in idol worship (Gurmukhi character) while in Charitar 349/21316 a Durmati woman character is shown which uses religious things as a pretext to do immoral acts.

Such type of incidents are part and parcel of a social setup and a Khalsa fauji is educated through these narratives using situational psychology. A devout Khalsa fauji reads these narratives as the characters of good/bad human intelligence (budhi) in which physical aspect is just the fallout. Therefore, in the Khalsa terminology, Triya stands for Budhi and not woman.

Story

The adviser shared following account of story with King Chitra Singh:

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

ਭਦ੍ਰ ਸੈਨ ਰਾਜਾ ਇਕ ਅਤਿ ਬਲ ॥ ਅਰਿ ਅਨੇਕ ਜੀਤੇ ਜਿਨ ਦਲਮਲਿ ॥ ਸਹਿਰ ਭੇਹਰਾ ਮੈ ਅਸਥਾਨਾ ॥ ਜਿਨ ਕੌ ਭਰਤ ਦੰਡ ਨ੍ਰਿਪ ਨਾਨਾ ॥੧॥
भद्र सैन राजा इक अति बल ॥ अरि अनेक जीते जिन दलमलि ॥ सहिर भेहरा मै असथाना ॥ जिन कौ भरत दंड न्रिप नाना ॥१॥

ਕੁਮਦਨਿ ਦੇ ਤਾ ਕੇ ਘਰ ਨਾਰੀ ॥ ਆਪੁ ਜਨਕੁ ਜਗਦੀਸ ਸਵਾਰੀ ॥ ਤਾ ਕੀ ਜਾਤ ਨ ਪ੍ਰਭਾ ਉਚਾਰੀ ॥ ਫੂਲ ਰਹੀ ਜਨੁ ਕਰਿ ਫੁਲਵਾਰੀ ॥੨॥
कुमदनि दे ता के घर नारी ॥ आपु जनकु जगदीस सवारी ॥ ता की जात न प्रभा उचारी ॥ फूल रही जनु करि फुलवारी ॥२॥

ਪ੍ਰਮੁਦ ਸੈਨ ਸੁਤ ਗ੍ਰਿਹ ਅਵਤਰਿਯੋ ॥ ਮਦਨ ਰੂਪ ਦੂਸਰ ਜਨੁ ਧਰਿਯੋ ॥ ਜਾ ਕੀ ਜਾਤ ਨ ਪ੍ਰਭਾ ਬਖਾਨੀ ॥ ਅਟਿਕ ਰਹਤ ਲਖਿ ਰੰਕ ਰੁ ਰਾਨੀ ॥੩॥
प्रमुद सैन सुत ग्रिह अवतरियो ॥ मदन रूप दूसर जनु धरियो ॥ जा की जात न प्रभा बखानी ॥ अटिक रहत लखि रंक रु रानी ॥३॥

ਜਬ ਵਹ ਤਰੁਨ ਕੁਅਰ ਅਤਿ ਭਯੋ ॥ ਠੌਰਹਿ ਠੌਰ ਅਵਰ ਹ੍ਵੈ ਗਯੇ ॥ ਬਾਲਪਨੇ ਕਿ ਤਗੀਰੀ ਆਈ ॥ ਅੰਗ ਅੰਗ ਫਿਰੀ ਅਨੰਗ ਦੁਹਾਈ ॥੪॥
जब वह तरुन कुअर अति भयो ॥ ठौरहि ठौर अवर ह्वै गये ॥ बालपने कि तगीरी आई ॥ अंग अंग फिरी अनंग दुहाई ॥४॥

ਤਹ ਇਕ ਸੁਤਾ ਸਾਹ ਕੀ ਅਹੀ ॥ ਕੁਅਰ ਬਿਲੋਕ ਥਕਿਤ ਹ੍ਵੈ ਰਹੀ ॥ ਹੌਸ ਮਿਲਨ ਕੀ ਹ੍ਰਿਦੈ ਬਢਾਈ ॥ ਏਕ ਸਹਚਰੀ ਤਹਾ ਪਠਾਈ ॥੫॥
तह इक सुता साह की अही ॥ कुअर बिलोक थकित ह्वै रही ॥ हौस मिलन की ह्रिदै बढाई ॥ एक सहचरी तहा पठाई ॥५॥

ਸਖੀ ਕੁਅਰ ਤਨ ਬ੍ਰਿਥਾ ਜਨਾਈ ॥ ਸਾਹ ਸੁਤਾ ਤਵ ਹੇਰਿ ਲੁਭਾਈ ॥ ਕਰਹੁ ਸਜਨ ਤਿਹ ਧਾਮ ਪਯਾਨਾ ॥ ਭੋਗ ਕਰੋ ਵਾ ਸੌ ਬਿਧਿ ਨਾਨਾ ॥੬॥
सखी कुअर तन ब्रिथा जनाई ॥ साह सुता तव हेरि लुभाई ॥ करहु सजन तिह धाम पयाना ॥ भोग करो वा सौ बिधि नाना ॥६॥

ਦ੍ਵੈ ਹੈਗੇ ਇਹ ਨਗਰ ਖੁਦਾਈ ॥ ਤਿਨ ਦੁਹੂੰਅਨ ਮੌ ਰਾਰਿ ਬਢਾਈ ॥ ਜੋ ਤੂ ਦੁਹੂੰ ਜਿਯਨ ਤੈ ਮਾਰੈ ॥ ਬਹੁਰਿ ਹਮਾਰੋ ਸਾਥ ਬਿਹਾਰੈ ॥੭॥
द्वै हैगे इह नगर खुदाई ॥ तिन दुहूंअन मौ रारि बढाई ॥ जो तू दुहूं जियन तै मारै ॥ बहुरि हमारो साथ बिहारै ॥७॥

ਸੁਨਿ ਬਚ ਭੇਸ ਤੁਰਕ ਤ੍ਰਿਯ ਧਰਾ ॥ ਬਾਨਾ ਵਹੈ ਆਪਨੋ ਕਰਾ ॥ ਗਹਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਤਿਹ ਕਿਯੋ ਪਯਾਨਾ ॥ ਜਹਾ ਨਿਮਾਜੀ ਪੜਤ ਦੁਗਾਨਾ ॥੮॥
सुनि बच भेस तुरक त्रिय धरा ॥ बाना वहै आपनो करा ॥ गहि क्रिपान तिह कियो पयाना ॥ जहा निमाजी पड़त दुगाना ॥८॥

ਜਬ ਹੀ ਪੜੀ ਨਿਮਾਜ ਤਿਨੋ ਸਬ ॥ ਸਿਜਦਾ ਬਿਖੈ ਸੁ ਗਏ ਤੁਰਕ ਜਬ ॥ ਤਬ ਇਹ ਘਾਤ ਭਲੀ ਕਰਿ ਪਾਈ ॥ ਕਾਟਿ ਮੂੰਡ ਦੁਹੂੰਅਨ ਕੇ ਆਈ ॥੯॥
जब ही पड़ी निमाज तिनो सब ॥ सिजदा बिखै सु गए तुरक जब ॥ तब इह घात भली करि पाई ॥ काटि मूंड दुहूंअन के आई ॥९॥

ਇਹ ਬਿਧਿ ਦੋਊ ਖੁਦਾਈ ਮਾਰੇ ॥ ਰਮੀ ਆਨਿ ਕਰਿ ਸਾਥ ਪ੍ਯਾਰੇ ॥ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਕਿਨੀ ਬਿਚਾਰਾ ॥ ਕਿਨਹੀ ਦੁਸਟ ਕਹਿਯੋ ਇਨ ਮਾਰਾ ॥੧੦॥
इह बिधि दोऊ खुदाई मारे ॥ रमी आनि करि साथ प्यारे ॥ भेद अभेद न किनी बिचारा ॥ किनही दुसट कहियो इन मारा ॥१०॥

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

ਮਾਰਿ ਖੁਦਾਇਨ ਦੁਹੂੰ ਕਹ ਬਰਿਯੋ ਆਨਿ ਕਰ ਮਿਤ ॥ ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਨ ਪਾਵਹੀ ਅਬਲਾਨ ਕੇ ਚਰਿਤ ॥੧੧॥
मारि खुदाइन दुहूं कह बरियो आनि कर मित ॥ देव अदेव न पावही अबलान के चरित ॥११॥

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਤੇਈਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੨੩॥੬੦੯੫॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप स्मबादे तीन सौ तेईस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३२३॥६०९५॥अफजूं॥